Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Krakowie zorganizowało w terminie 9 – 11 czerwca 2026 r. seminarium sieciujące dla podmiotów koordynujących i wspierających rozwój idei zagród edukacyjnych w Polsce nt. „Zagrody Edukacyjne - rozwój sieci i profesjonalizacja wsparcia doradczego”.

Uczestnikami seminarium było 25 osób – Koordynatorzy Wojewódzcy Ogólnopolskiej Sieci Zagród Edukacyjnych oraz osoby zaangażowane w rozwój idei zagród edukacyjnych w Polsce. 

Seminarium miało na celu:  

- wzmocnienie i profesjonalizację sieci współpracy poprzez wymianę doświadczeń i dobrych praktyk oraz doskonalenie wspólnych standardów jakości, wsparcia doradczego
i rozwiązań organizacyjno-prawnych

- rozwój kompetencji i narzędzi do projektowania oraz realizacji edukacji outdoorowej
w Zagrodach Edukacyjnych jako formy praktycznego wdrażania założeń programowych systemu oświaty i edukacji przez doświadczenie.

Program wydarzenia w pierwszym dniu obejmował zagadnienia związane z nową podstawą programową wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego i możliwościami łączenia jej założeń z praktycznym uczeniem w zagrodach edukacyjnych oraz rolą edukacji terenowej w rozwijaniu kompetencji dzieci i młodzieży. W trakcie seminarium przedstawiono założenia oraz praktyczne aspekty wdrażania w zagrodach edukacyjnych koncepcji Outdoor Education. Uczestnicy otrzymali także wskazówki dotyczące opracowywania scenariuszy lekcji terenowych i aktywnie uczestniczyli w warsztatach edukacji poprzez doświadczanie realizowanej w nurcie Outdoor Adventure Education oraz Outdoor Environmental Education.

Prelekcje w pierwszym dniu poprowadzone zostały przez przedstawicieli Fundacji na rzecz promocji kultury, gospodarki i edukacji fińskiej i polskiej Finnway Polska, wdrażającej nowoczesne, sprawdzone międzynarodowo rozwiązania edukacyjne, ze szczególnym uwzględnieniem fińskiego podejścia do nauczania. Działalność Fundacji obejmuje rozwój innowacji pedagogicznych, współpracę międzynarodową oraz wsparcie kadry edukacyjnej w Polsce. Szczególnym obszarem specjalizacji fundacji jest Outdoor Education – podejście edukacyjne wykorzystujące środowisko naturalne jako przestrzeń nauki, które łączy rozwój fizyczny, emocjonalny i społeczny uczniów z praktycznym zdobywaniem wiedzy.

Uczestnicy seminarium podczas warsztatów edukacji poprzez doświadczanie realizowanej w nurcie Outdoor Adventure Education oraz Outdoor Environmental Education.

Drugiego dnia seminarium uczestnicy poznali przykłady działalności Zagród Edukacyjnych funkcjonujących na terenie województwa małopolskiego.

„Zagroda na Jędrzejkówce” w Laskowej to wyjątkowe miejsce zapewniające autentyczność przestrzeni edukacyjnej - zagroda funkcjonuje przy prywatnym skansenie obejmującym m.in. chałupy, młyn, kuźnię, spichlerze czy zagrody ze zwierzętami gospodarskimi. Edukacja odbywa się tutaj w rzeczywistym, historycznym otoczeniu, a przekazywana wiedza o historii, kulturze i życiu ludzi na dawnej wsi oparta jest na pasji prowadzących do ochrony dziedzictwa kulturowego. Przez cały rok zagroda organizuje warsztaty dla dzieci przedszkolnych, w wieku szkolnym, seniorów oraz rodzin i grup oferując szeroki zakres tematyczny zajęć obejmujący m.in. tradycyjne rolnictwo, przetwórstwo żywności, rękodzieło, ginące zawody czy zwyczaje i obrzędy ludowe. Uczestnicy wzięli udział w przykładowych warsztatach realizowanych w Zagrodzie - motania tradycyjnych słowiańskich lalek mocy „Lalki motanki”.

Edukacja w zakresie dziedzictwa kulturowego i warsztaty motania tradycyjnych słowiańskich lalek mocy „Lalki motanki”, Zagroda Edukacyjna na Jędrzejkówce.

„Piwnice Antoniego” w Woli Lubeckiej to zagroda posiadająca autentyczne zaplecze rolnicze, w skład którego wchodzą m.in. winnica, pasieka oraz uprawy owoców, co umożliwia prezentowanie rzeczywistych procesów produkcji rolniczej i przetwórstwa żywności. W zagrodzie realizowane są zajęcia dotyczące pszczelarstwa i produktów pszczelich, uprawy winorośli oraz produkcji wina skierowane do różnych grup odbiorców, zarówno do dzieci, młodzieży, jak i dorosłych. Produkty wytwarzane w gospodarstwie zdobyły liczne nagrody, co potwierdza wysokie kompetencje i doświadczenie właścicieli. Przekłada się to na wiarygodność przekazywanej wiedzy oraz wysoki poziom prowadzonych zajęć edukacyjnych. Uczestnicy seminarium wzięli udział w warsztatach pszczelarskich i winiarskich, które stanowią ofertę edukacyjną Zagrody.

Edukacja w zakresie pszczelarstwa i produktów pszczelich, uprawy winorośli oraz produkcji wina, Zagroda Edukacyjna "Piwnice Antoniego".

Trzeci dzień seminarium był okazją do zdobywania wiedzy, wymiany doświadczeń oraz inspirujących dyskusji. Przedstawiciel Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego – Pani Joanna Damasiewicz zaprezentowała aspekty udzielania wsparcia finansowego na start i rozwój zagród edukacyjnych w ramach interwencji I.13.1 LEADER PS WPR na lata 2023-2027, ze szczególnym uwzględnieniem zasad oceny wniosków przez UM. Omówiono również dokumenty programowe OSZE podczas sesji dyskusyjnej z udziałem adwokata. Seminarium zakończył „Jarmark doświadczeń”, który stworzył uczestnikom przestrzeń do wymiany inspiracji, prezentacji dobrych praktyk oraz nawiązania współpracy między regionami.

images/2026/28/9.jpg

Serdecznie dziękujemy wszystkim prelegentom, gospodarzom odwiedzanych Zagród Edukacyjnych oraz uczestnikom seminarium za aktywny udział, zaangażowanie i dzielenie się swoją wiedzą oraz doświadczeniem. Wierzymy, że zdobyte podczas seminarium doświadczenia, wymiana dobrych praktyk oraz nawiązane relacje będą impulsem do dalszych działań na rzecz rozwoju zagród edukacyjnych w Polsce.

Uczestnicy seminarium.

Seminarium zostało zrealizowane w ramach operacji pn. „Rozwój potencjału Ogólnopolskiej Sieci Zagród Edukacyjnych” z Planu Operacyjnego Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich + na rok 2026. Celem operacji jest rozwój idei zagród edukacyjnych w Polsce, jako elementu różnicowania źródeł dochodu mieszkańców wsi oraz zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa wielofunkcyjnego. Realizacja operacji posłuży podniesieniu potencjału rozwojowego Ogólnopolskiej Sieci Zagród Edukacyjnych jako pionierskiej inicjatywy w zakresie rozwoju rolnictwa społecznego w Polsce, zainicjowanej i koordynowanej przez Dział Rozwoju Obszarów Wiejskich CDR Oddział w Krakowie oraz będzie inspiracją wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich na przykładzie zagród edukacyjnych. W ramach realizacji operacji planowana jest również organizacja dwudniowej konferencji oraz opracowanie broszury tematycznej. 

Klaudia Kieljan, CDR O/Kraków

Operacja dofinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Operacja opracowana przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Krakowie. Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.